Serwis korzysta z plików cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę, że będą one umieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo zmienić ustawienia dotyczące plików cookies w swojej przeglądarce.

Polub nas na facebooku

Zakres usług

Stopa
Staw skokowy
Kolano
Biodro
Kręgosłup
Bark
Ręka
Łokieć

Rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego

Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego (WKP) jest jedną z częstszych konsekwencji urazów skrętnych kolana. Do jego uszkodzenia dochodzi w około 20 % urazów kolan, a rocznie w populacji takiemu urazowi ulega 1 na 800 osób.

W ostatnich latach można zaobserwować znaczący wzrost liczby wykonywanych rekonstrukcji WKP. Szacuje się, że rocznie na świecie takich operacji wykonuje się od 200 do 300 tys. W samych Stanach Zjednoczonych przeprowadza się około 100 tys. rekonstrukcji WKP rocznie. Znaczny wzrost liczby wykonywanych zabiegów operacyjnych WKP w porównaniu z ubiegłym dziesięcioleciem spowodowany jest zwiększoną podatnością stawu kolanowego na urazy, co związane jest z rozwojem motoryzacji i rosnącą liczbą wypadków komunikacyjnych. Drugim istotnym czynnikiem powodującym wzrost liczby urazów kolana jest zjawisko socjologiczne popularnie określane jako „moda na sport”. Uszkodzenia WKP pojawiają się przede wszystkim u osób uprawiających narciarstwo alpejskie, gry zespołowe takie jak piłka nożna, siatkówka czy koszykówka. Równie duża urazowość jest następstwem poszukiwania silnych wrażeń przez młodych mężczyzn w czasie uprawianiu tzw. sportów ekstremalnych. W epidemiologii uszkodzeń WKP kolana istotne znaczenie odgrywają, również indywidualne uwarunkowania anatomiczne. Następstwa uszkodzenia WKP są dobrze poznane i opisane i obejmują niestabilność kolana, dolegliwości bólowe, wtórne uszkodzenia chrząstki i łąkotek i rozwój wczesnych zmian zwyrodnieniowych w stawie.

Anatomia

Więzadło krzyżowe przednie ma budowę taśmy, o dwóch wyraźnie wyodrębnionych pęczkach, dzięki czemu jest w stanie efektywnie realizować złożone zadanie utrzymania wielokierunkowej stabilności kolana. Oba pęczki zaczynają się przyśrodkowej powierzchni kłykcia bocznego kości udowej i ciągną do przodu i w dół, kończąc się na na kości piszczelowej w przedniej części wyniosłości międzykłykciowej.

Pęczek przednio - przyśrodkowy - jest dłuższy i grubszy, o długości dochodzącej do 3,5 cm. Napina się przy zgiętym kolanie, hamując przednie wysunięcie kości piszczelowej względem udowej.

Pęczek tylno - boczny jest nieco krótszy, jego średnia długość wynosi około 2 cm. Najbardziej napina się w wyproście, wówczas także hamuje wysunięcie kości piszczelowej do przodu.

Oba pęczki w wyprostowanym kolanie ułożone są równolegle do siebie, jednak podczas zginania stopniowo krzyżują się ze sobą, tworząc mechanizm ryglujący, który blokuje ruchy rotacyjne kości piszczelowej względem udowej.

Dwupęczkowa budowa więzadła ma kluczowe znaczenie dla zachowania stabilności rotacyjnej kolana.

Technika chirurgiczna rekonstrukcji wiezadła krzyżowego przedniego

Jeszcze w latach 80 przeważało zachowawcze podejście do leczenia urazów WKP, a rekonstrukcje – wykonywane głównie przez artrotomię stawu, zarezerwowane były głównie dla sportowców. Sytuacja zmieniła się na początku lat 90 gdy upowszechniła się artroskopowa technika operacyjna, pozwalająca na precyzyjną lokalizację kanałów kostnych. Upowszechniła się i przez długi czas traktowana była jako standard technika rekonstrukcji jednopęczkowej z wykorzystaniem pasma centralnego więzadła rzepki, zakończonego bloczkami kostnymi. Często występujące, przewlekłe dolegliwości bólowe po pobraniu więzadła rzepki spowodowały popularyzację techniki z wykorzystaniem pobranych ścięgien mięśni półscięgnistego i smukłego. Technika rekonstrukcji jednopęczkowej, nadal stosowana w wielu ośrodkach cieszy się coraz mniejszą popularnością, mimo swojej prostoty, ze względu na nieanatomiczne odtworzenie więzadła. Jednopęczkowe metody rekonstrukcji pozwalały na przywrócenie stabilności w płaszczyźnie strzałkowej, jednak nie zawsze odtwarzały stabilność rotacyjną, co powoduje pogorszenie wyników leczenia. W latch 90, niezależnie w USA i Europie chirurdzy jak Eichhorn i Fu zaczęli wykonywać rekonstrukcje anatomiczne, mające na celu odtworzenie obu pęczków WKP. Metoda opracowana przez Eichhorna spopularyzowała się także w kilku ośrodkach w naszym kraju gdzie obecnie rekonstrukcje WKP wykonuje się opracowaną przez niego metodą dwupęczkową, czterokanałową. Oznacza to, że każdy z pęczków jest zamocowany w swoich tunelach kostnych, co ma duże znaczenie dla ich wgajania w kość.

Materiał na przeszczepy

Obecnie do rekonstrukcji WKP wykorzystuje się przeszczepy ścięgien autogenicznych, lub allogenicznych. Uważa się, że zarówno jedno jak i drugie podejście daje ponad 90 % skuteczność w przywróceniu stabilności kolana oraz umożliwieniu powrotu do aktywności sportowej. Każda ze stosowanych metod niesie jednak ze sobą określone zagrożenia. Pobranie ścięgna autogennego może spowodować przewlekłe dolegliwości bólowe, osłabienie kończyny i ograniczenie ruchomości w stawie, natomiast zastosowanie allograftu wiąże się z ryzykiem odpowiedzi immunologicznej na obcą tkankę, dyskusyjna bywa także jakość zastosowanego przeszczepu. Wspomniane problemy związane z zastosowaniem materiałów biologicznych były powodem trwających od lat 70 XX wieku poszukiwań syntetycznych substytutów WKP. Jednak wszystkie dotychczasowe próby z materiałami syntetycznymi kończyły się niepowodzeniem ze względu na szybkie zużycie sztucznych przeszczepów ich obluzowywanie w kanałach kostnych i reakcje zapalne na ciało obce.

W naszym ośrodku pobierane jest tylko ścięgno mięśnia półścięgnistego (ST). Dzięki pozostawieniu ścięgna mięśnia smukłego nie ma dużego osłabienia gęsiej stopki. Wykorzystanie ścięgna ST pozwala na wiercenie kanałów o małej średnicy – 5 – 6 mm, co ma wpływ na szybkość wgajania się przeszczepu w kość. Przy kanałach o małej średnicy większa jest powierzchnia kontaktowa pomiędzy kością, a przeszczepem, co przyśpiesza integrację.

Mocowanie przeszczepu

Implanty

Do mocowania przeszczepu używamy tak zwanego mocowania hybrydowego. W kości udowej przeszczep mocowany jest na dwóch implantach zewnątrzkorowych typu endobutton, w kości piszczelowej, zależnie od warunków używamy albo śrub biowchłanialnych i dodatkowego, wzmacniającego szwu na mostku kostnym lub,  podobnie jak w udzie implantów typu endobutton. Takie mocowanie pozwala na stosowanie krótkich przeszczepów i ma dużą wytrzymałość mechaniczną, zapewniając jednocześnie dobre wgajanie przeszczepu w kanałach kostnych. Do niedawna rozpowszechnione było stosowanie samych śrub biowchłanialnych, interferencyjnych, jednak wykazano, że takie śruby tracą część wytrzymałości mechanicznej w ciągu 8 tygodni od implantacji, co powodowało obluzowywanie przeszczepów.

Powikłania

Jednym z poważniejszych powikłań rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego jest brak integracji przeszczepu z otaczającą kością. Może to prowadzić do wysunięcia przeszczepu, co prowadzi do wtórnej niestabilności kolana. Do takiej sytuacji przy zastosowaniu niewystarczających implantów lub przy wierceniu kanałów kostnych o zbyt dużej średnicy.

Kolejne przyczyny niepowodzeń to nieanatomiczna rekonstrukcja, po której przebieg przeszczepu nie daje stabilności (np.: przy zbyt pionowym jego przebiegu), lub wtórny uraz, prowadzący do zerwania przeszczepu. Najczęstszym błędem jest zbyt wczesny i odważny powrót do aktywności fizycznej w ciągu pierwszego roku po zabiegu, gdy więzadło jest jeszcze w okresie intensywnej przebudowy i gojenia. Wówczas nawet niewielki uraz skrętny kolana może skutkować zerwaniem przeszczepu.

Przebieg leczenia w przypadku zerwania i rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego w Ortopedice wygląda następująco:

Operacja rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego to nie tylko sam zabieg operacyjny. Operacja to tylko jeden z etapów, przez które przechodzi Pacjent wracając do zdrowia pod opieka zespołu Ortopediki. Powrót do pełnej sprawności po rekonstrukcji więzadła trwa około roku i składa się z następujących etapów:

Pierwsza wizyta, na której Pacjent poznaje lekarza, który będzie go dalej prowadził. Przez cały czas leczenia Pacjent może w każdej chwili konsultować się z lekarzem prowadzącym. W trakcie pierwszej wizyty kolano zostaje zbadane, jeśli to konieczne, zlecone są badania dodatkowe, lekarz stawia wstępną diagnozę i przedstawia propozycję leczenia, szczegółowo ją omawiając.

Jeśli uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego jest potwierdzone i Pacjent planuje operację w naszym ośrodku, kierowany jest na rehabilitację w celu przygotowania kolana do zabiegu. Zwykle bezpośrednio po urazie kolano jest przez jakiś czas unieruchomione co powoduje zaniki i przykurcze mięśni – co bardzo utrudnia i komplikuje prowadzenie pooperacyjne. Często w kolanie toczy się przewlekły stan zapalny wywołany urazem. Naczelna zasada jest taka, że staramy się operować maksymalnie „zdrowe“ kolano – czyli takie, w którym nie ma zapalenia ani wysięku, o dobrej kontroli mięśniowej i pełnym zakresie ruchów. Takie kolano zdecydowanie lepiej radzi sobie z obciążeniem operacją odwdzięczając się szybszym powrotem do sprawności.

Zabieg operacyjny - W Ortopedice wykonywany jest techniką dwupęczkową, pozwalający na rekonstrukcję zbliżoną w maksymalny sposób do anatomii oryginalnego więzadła. Przed zabiegiem Pacjent spotyka się z anestezjologiem, który omawia sposób wykonania i prowadzenia znieczulenia. Zazwyczaj, poza wyjątkowymi sytuacjami, Pacjent znieczulany jest dolędźwiowo, co jest bardzo bezpieczną i komfortową metodą, umożliwiającą także, o ile Pacjent wyrazi zainteresowanie, śledzenie na bieżąco przebiegu operacji. Zabieg wykonywany jest artroskopowo, wykonuje się jedynie niewielkie nacięcie na podudziu, przez które pobiera się ścięgno mięśnia półścięgnistego, z którego przygotowujemy przeszczep. Stosowana przez nas technika operacyjna umożliwia wykorzystanie tylko jednego ścięgna, w przeciwieństwie do powszechnie stosowanych metod, w których pobiera się dwa ścięgna - mięśnia półścięgnistego i smukłego. Operacja trwa około 90 minut, chyba że jednocześnie wykonujemy naprawę uszkodzeń towarzyszących chrząstki lub łąkotek.

Po zabiegu Pacjent przewożony jest na oddział gdzie, zależnie od rozległości zabiegu i dolegliwości spędza od jednego do dwóch dni. Następnie, z operowanym kolanem unieruchomionym w ortezie wypisywany jest do domu. Unieruchomienie kończyny zazwyczaj utrzymywane jest od 3 do 6 tygodni, podobnie jak zakaz jej obciążania, co wymusza chodzenie o kulach. Po dwóch i sześciu tygodniach przewidziane są wizyty kontrolne, w trakcie pierwszej z nich zdejmowane są szwy, w czasie kolejnej odbywa się wstępna kontrola gojenia rekonstruowanego więzadła.

Bezpośrednio po zabiegu Pacjent objęty jest programem rehabilitacyjnym. Zazwyczaj zalecamy rozpoczęcie fizjoterapii w 3-4 dobie po zabiegu, proces rehabilitacji trwa około 3-4 miesięcy z częstotliwością 2-3 spotkań z fizjoterapeutą tygodniowo. Dodatkowo Pacjent wykonuje zadane ćwiczenia w domu.

Po 4-6 tygodniach możliwy jest powrót do minimalnego funkcjonowania codziennego - chodzenia, prowadzenia samochodu. Po około 3 miesiącach można pomyśleć o wizycie na basenie, po 4-6 miesiącach o truchcie i jeździe na rowerze.

Ze względu na długotrwały - trwający około 8-10 miesięcy proces przebudowy i wgajania przeszczepu więzadła, powrót do sportów dynamicznych takich jak: narty, windsurfing, piłka nożna, tenis czy sporty walki, zalecany jest po około 12 miesiącach od zabiegu rekonstrukcji. Po tym czasie kolano powinno być w pełni sprawne i gotowe do obciążania w sporcie.

WRÓĆ

Odwiedź nasze placówki

Wybierz placówkę
  • Ortopedika Centrum Chirurgii Specjalistycznej
  • Ortopedika Rehabilitacja Bielany
  • Ortopedika Rehabilitacja Mokotów
Podaj swoją pozycję
Zobacz jak dojechać