Serwis korzysta z plików cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę, że będą one umieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo zmienić ustawienia dotyczące plików cookies w swojej przeglądarce.

Polub nas na facebooku

Zakres usług

Stopa
Staw skokowy
Kolano
Biodro
Kręgosłup
Bark
Ręka
Łokieć

Leczenie uszkodzeń łąkotek

Łąkotki są półksiężycowatymi tworami zbudowanymi z tkanki łącznej włóknistej położonymi pomiędzy kością udową i piszczelową. Do niedawna uważane za nieistotną pozostałość z życia płodowego i narząd szczątkowy. Według dzisiejszego stanu wiedzy są kluczowym elementem kolana. Całkowite usunięcie łąkotki, traktowane przed laty jako banalny zabieg powierzany do wykonania najmłodszym chirurgom, i nie powodujący szkodliwych następstw, okazuje się teraz jedną z przyczyn przyśpieszonego zużywania się stawu.

Łąkotki pokrywają obwodowe 2/3 powierzchni stawowych plateau piszczeli. W przekroju poprzecznym przybierają kształt trójkąta. Rogi przednie łąkotek są węższe niż tylne. Z wiekiem spada ilość komórek w strukturze łąkotek, a wzrasta zawartość włókien kolagenowych. Zmniejsza się również obszar unaczynienia, co powoduje większą podatność na uszkodzenia i zużycie w miarę upływu lat.

Łąkotka przyśrodkowa

Półksiężycowata w kształcie łąkotka przyśrodkowa ma większy wymiar przednio-tylny (długość), niż szerokość. Na całym obwodzie łąkotka przyśrodkowa jest ściśle zrośnięta z torebką stawową. Przyczepy kostne i ścisły związek z torebką stawową zmniejszają ruchomość łąkotki przyśrodkowej, czyniąc ją bardziej narażoną na urazy niż łąkotka boczna.

Łąkotka boczna

Ma bardziej owalny kształt niż łąkotka przyśrodkowa. Jej długość i szerokość są porównywalne. Proporcjonalnie pokrywa większą powierzchnię kości piszczelowej. Na obwodzie jest luźno związana z torebką stawową, nie mając żadnego połączenia z więzadłem pobocznym strzałkowym. Na granicy między rogiem tylnym a 1/3 środkową znajduje się wcięcie na ścięgno mięśnia podkolanowego. Dzięki temu łąkotka boczna jest bardziej ruchoma niż przyśrodkowa i dzięki temu nieco mniej podatna na uszkodzenia.

Funkcja

Ze względu na swą budowę łąkotka zachowuje się jak wypełniona płynem, porowata, przepuszczalna, wzmacniana włóknami kolagenowymi gąbka. Taka budowa umożliwia równomierny rozkład obciążeń, absorpcję wstrząsów, stabilizację, smarowanie i odżywianie chrząstki stawowej. Kolano w trakcie normalnego chodu przyjmuje obciążenia równe 2-5 krotnej masie ciała, a w czasie ekstremalnych wysiłków nawet obciążenia wynoszące 24 krotność masy ciała. Po usunięciu łąkotek zmniejsza się pole kontaktu kości udowej z kością piszczelową, co skutkuje przyspieszonym zużyciem stawu. W dzisiejszych czasach, jeśli to konieczne - łąkotka powinna być usuwana oszczędnie, jeśli to możliwe zszywana, a w przypadku jej braku -  przeszczepiana.

Rodzaje uszkodzeń łąkotek (rozdarcie, pęknięcie, zgniecenie, uszkodzenie horyzontalne, radialne, przytorebkowe; uszkodzenie typu rączki od wiadra):

Uszkodzenia łąkotek są dzielone na kilka kategorii:

  • Pionowe podłużne (pełne i niepełne)
  • Skośne
  • Poprzeczne
  • Poziome
  • Złożone

Uszkodzenia pionowe łąkotki mogą być pełne (całkowite np. uszkodzenia o typie rączki od wiadra), lub niepełne, częściej występujące u młodszych pacjentów. Najczęściej występują uszkodzenia łąkotki przyśrodkowej (typu języczka, „dziób papugi”). Zwykle są spotykane pomiędzy 1/3 środkową łąkotki, a rogiem tylnym łąkotki. Wolny, uszkodzony fragment łąkotki przyśrodkowej może zostać zakleszczony w nieprawidłowej pozycji, powodując bolesne pociąganie połączenia łąkotkowo-torebkowego i pogłębianie się uszkodzenia. Uszkodzenia horyzontalne łąkotki przyśrodkowej są wynikiem nadmiernych sił ścinających i mogą być związane z tworzeniem się torbieli łąkotkowych.

Zasady leczenia:

Objawy i wskazania do leczenia operacyjnego uszkodzeń łąkotek:

  • ból i obrzęk stawu w rzucie szpary stawowej, obrzęki, uczucie blokowania się, lub uciekanie kolana,
  • dodatnie testy funkcjonalne wskazujące na uszkodzenie,
  • brak powodzenia leczenia zachowawczego (odpoczynek, odciążenie, chłodzenie, leki przeciwzapalne, rehabilitacja),
  • potwierdzenie uszkodzenia łąkotki w badaniu USG lub MRI.

Po rozpoznaniu uszkodzenia łąkotki należy podjąć decyzję, czy wymaga ona usunięcia, naprawy, czy też w ogóle wymaga leczenia. Nie wszystkie uszkodzenia łąkotek powodują dolegliwości, czy też pogłębiają się. Pewne typy uszkodzeń nie wymagają żadnego leczenia, ponieważ wygoją się same, lub nie będą powodowały dolegliwości. Są to stabilne, podłużne uszkodzenia nie przekraczające 10mm, stabilne częściowe uszkodzenia nie przekraczające 50% grubości łąkotki i małe < 3mm uszkodzenia radialne.

Decyzja o naprawie łąkotki musi być oparta na 2 kryteriach:

  • czy uszkodzenie wykazuje zdolność do naprawy,
  • czy naprawa poprawi funkcję łąkotki.


Usunięcie łąkotki

Według zasad meniscectomii (wycięcie łąkotki) opracowanych przez Metcalfa usuwa się ruchome i wolne fragmenty łąkotek wysuwające się poza linię obrysu łąkotki. Po usunięciu uszkodzonego fragmentu łąkotki pozostałą część przycina się nadając jej zewnętrznemu obrysowi łagodny przebieg. Nie jest konieczne dokładne wygładzenie pozostałej powierzchni, gdyż kontrolne artroskopie wykazują tendencję łąkotek do „samowygładzania”. Należy często używać próbnika w celu oceny ruchomości i struktury pozostałej tkanki łąkotkowej. Zdrową sprężystą tkankę pozostawia się usuwając zwyrodniałe miękkie fragmenty. Unika się usuwania połączenia łąkotki z torebką stawową, ponieważ pozostała „obręcz” stanowi kluczowe znaczenie dla przenoszenia obciążeń przez pozostawioną część łąkotki.

W chwili obecnej uważa się, że usunięcie łąkotki powinno być rozważane jako ostateczność i o ile tylko są takie możliwości należy podjąć próbę naprawy. Całkowite wycięcie zniszczonej łąkotki wykonujemy w zasadzie tylko jako przygotowanie do przeszczepu łąkotki.

Naprawa łąkotki (artroskopia łąkotki)

Trzy główne typy technik artroskopowego zespalania uszkodzonych łąkotek to: inside-out, outside-in i all-inside. Przeprowadza się rutynową artroskopię z dojść przednio-bocznego i przednio-przyśrodkowego. Po odświeżeniu uszkodzenia poprzez oba fragmenty łąkotki przeprowadza się giętką igłę „od wnętrza stawu na zewnątrz” (inside-out), „od zewnątrz do środka” (outside-in) i gdy igła nie wychodzi poza torebką stawową (all-inside). W przypadku szycia rogu tylnego łąkotki w technikach inside-out i outside-in należy wykonać dojście tylno-przyśrodkowe lub tylno-boczne w celu dokładnego uwidocznienia wychodzącej igły, by nie uszkodzić struktur naczyniowo-nerwowych. Wyprowadzone szwy zawiązuje się na torebce stawowej.

Kotwice do szycia łąkotek

Implanty (kotwice) nie zmieniają wskazań do naprawy. Upraszczają jedynie technikę i przyspieszają czas zabiegu. Fragmenty uszkodzonej łąkotki zespalane są przy pomocy systemu dwóch kotwiczek, które zaczepiane są na torebce stawowej – nić między kotwiczkami stabilizuje uszkodzony fragment łąkotki. Ze względu na to, że część implantów wykonana jest z materiałów niewchłanialnych mogą być one źródłem powikłań.

WRÓĆ

Odwiedź nasze placówki

Wybierz placówkę
  • Ortopedika Centrum Chirurgii Specjalistycznej
  • Ortopedika Rehabilitacja Bielany
  • Ortopedika Rehabilitacja Mokotów
Podaj swoją pozycję
Zobacz jak dojechać